بر اثر حرکات معده و آنزيمهاي ترشحي معده ، مواد غذايي، نرم و نسبتا" هضم مي شن و به صورت کيموس که ماده اي خميري شکله در مي آن. سطح داخلي معده خالي چين خوردگيهاي زيادي داره که با پر شدن معده از بين مي رن.

 

ماهيچه هاي صاف حلقوي يا داخلي و ماهيچه اي صاف طولي يا خارجي ديواره معده در نزديکي دريچه انتهاي معده که اسمش پيلوره، قطرشون از ساير نواحي، بيشتر و انقباض شديدتري دارن. شدت اين انقباض ها به حدي مي رسه که در هر حرکت، يه بخشي از کيموس معده به دوازدهه مي ره و بقيه کيموس، بخاطر بسته شدن پيلور، به معده بر مي گردن.

 

يکي از مهمترين عوامل موثر در تخليه معده، ترکيب شيميايي و حجم کيموس موجود در دوازدهه ست.

موسين و شيره معده، موادي هستن که در معده ترشح مي شن.

سلولهاي ترشح کننده موسين در سراسر سطح داخلي معده وجود دارن و وقتي ترشح مي کنه يه لايه ضخيم چسبنده و قليايي موکوزي ايجاد مي کنه که باعث لغزنده شدن لايه سطح معده مي شه و مخاط اونو از اثر شيره معده محافظت مي کنه.

شيره معده، شامل آنزيمها، اسيد کلريدريک و فاکتور داخلي معدست.

غده هايي که به پيلور نزديکترين، آنزيمها رو مي سازن و غده هاي ناحيه هاي بالاتر، علاوه بر آنزيم، اسيد کلريدريک و فاکتور داخلي معده رو هم ترشح مي کنن.

فاکتور داخلي معده براي حفظ ويتامين B12 و جذب اون توي روده ضروريه. چون اين ويتامين در زايش طبيعي گلبولهاي قرمز خون، نقش حياتي داره، پس برداشتن معده يا آسيب ديواره اون، توليد گلبولهاي قرمز رو مختل مي کنه که اين اختلال به صورت يه کم خوني وخيم و خطرناک ظاهر مي شه به نام آنمي مگالو بلاستيک يا گويچه هاي غول پيکر.

آنزيم هاي معده:

آنزيمهاي معده چند پروتئاز دارن که به اونا کلا" پپسينوژن مي گن که اسيد کلريدريک، اونا رو به مولکولهاي کوچيک و فعال پپسين تبديل مي کنه.

البته خود پپسين با اثر روي پپسينوژن، اين واکنش رو سريعتر مي کنه. پپسين، پروتئينها رو به مولکولهاي کوچکتر پپتيدي تجزيه مي کنه.

 

 

پپسين با اين همه کاراي بزرگي که مي کنه، غلظتش در شيره معده، 1 گرم در ليتره! و مي تونه بين 1 تا 2 کيلوگرم پروتئين رو به پپتيدهاي کوچکتر، هيدروليز کنه.

در شيره معده نوزادان آدمي و خيلي از پستانداران، غير از پپسينوژن، يه آنزيم به اسم رنين وجود داره که باعث رسوب پروتئين شير يا کازئين مي شه.

اين آنزيم در تغذيه کوچولوهاي شيرخوار خيلي مهمه. از رنين به عنوان مايع پنير در پنيرسازي استفاده مي کنن.

گاسترين هم هورموني ست که بوسيله غده هاي مجاور پيلور به خون ترشح مي شه و باعث تحريک ترشح اسيد کلريدريک و تا حدودي آنزيمهاي شيره معده مي شه.

 

اسيدکلريدريک:

سلولهاي حاشيه اي که در غده هاي ديواره معده وجود دارن، اسيد کلريدريک ترشح مي کنن که علاوه بر از بين بردن ميکروبها و ضد عفوني کردن محيط معده، با تامين PH اسيدي معده، باعث تبديل پپسينوژن به پپسين مي شه.